شاتکریت را می‌توان به عنوان بتن یا ملاتی که از طریق  شیلنگ های لاستیکی حمل شده و با استفاده از  هوای فشرده و با سرعت زیاد به سطح مورد نظر پاشیده می‌شود، تعریف کرد.

اولین کاربرد شاتکریت به سال 1909 میلادی بر می‌گردد که در آن زمان تحت عنوان  گونیت نامیده می‌شد و به کمک دستگاهی موسوم به  تفنگ سیمان به کار می‌رفت.

در سال 1914 برای اولین بار شاتکریت  در یک معدن آزمایشی در ایالات متحده آمریکا مورد استفاده قرار گرفت.

پس از آن این سیستم برای پوشش سطوح سنگها و حفاظت آنها در برابر هوازدگی و گاه نیز بعنوان سیستم نگهداری موقتی به کار  مي‌رفت.

در اين سال  كارل اكلي دستگاهي براي پاشیدن مخلوط ماسه و سیمان ساخت و آنرا گانایت ناميد.

و بعدها نامهايي چون گان گريت، پنو كريت، بلاست كريت و جت كريت بكار برده شده است.

اما در سال 1930 واژه شاتکریت از طرف انجمن مهندسان راه و ساختمان آمریکا بكار برده شد و تاكنون  مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

 

  تعریف شاتکریت از نظر موسسات بین المللی

شاتکریت عبارت است از ملات یا بتنی که با فشار و سرعت بالا به سطح مورد نظر پاشیده می شود .

از آنجا که شاتکریت به صورت ورقه‌ هایی از سنگ زیرین جدا می‌شد، لذا بعنوان یک سیستم نگهداری اصلی چندان مورد توجه واقع نشد.

از جمله امتیازات شاتکریت آن است که سطوح ناهموار حفریات زیر زمینی را می ‌پوشانند و به شکل یک سطح نسبتاً صاف در می ‌آورد .

البته شاتکریت همراه با پیچ سنگ، بعنوان سیستم نگهداری بسیاری از تونل‌ ها به کار رفته است.

در سالهای اخیر، کاربرد شاتکریت در معادن زیر زمینی، نگهداری حفریات دائمی از قبیل جاده‌ های مورب، راهروهای اصلی حمل و نقل، ایستگاههای چاه و حجره‌ های زیر زمینی سنگ شکن است.

امروزه شرکت های بزرگ معدنی، پیمانکاران و مهندسین با تجربه به کاربرد موثر و سریع بتن با استفاده از هوای فشرده که در دنیا به عنوان شاتکریت شناخته شده است اعتماد کامل دارند و این پدیده یک متغیر کلیدی در بسیاری از پروژه های عمرانی و معدنی می باشد که پیمانکاران باهوش اذعان دارند اگر شاتکریت بطور صحیح با استفاده از تجهیزات و افزودنیها و روشهای مناسب بکار برده شود می تواند ضامن بقا و موفقیت یک پروژه باشد .بنابراین کارکردن با یک شرکت با تجربه و دارای دانش کافی در این امر بسیار حیاتی بوده و هست.

 

بازسازی پیچ سنگها و توریهای متداول در سیستم نگهداری ممکن است مشکل ساز و گران باشد. تعداد حفریات زیر زمینی که بلافاصله بعد از حفاری شاتکریت می‌شوند

 رو به فزونی است.  مسلح ساختن شاتکریت با الیاف فولادی یکی از مهمترین عوامل در گسترش کاربرد شاتکریت است زیرا کار طاقت فرسای نصب توری را کاهش می‌دهد.

آزمایشات و تجربیات اخیر نشان داده است که  شاتکریت در شرایط ترکش سنگ ملایم بسیار مؤثر است.

اگرچه نتایج این مطالعات برای نتیجه گیری قطعی در این زمینه هنوز زود است ولی علائم موجود بیانگر آن است که در آینده در مورد  کاربرد شاتکریت توجه جديتري خواهد شد.

بطور کلی شاتکریت نوعی بتن مرکب از سیمان ، ماسه و خرده سنگ است که به کمک  هوای فشرده اجرا  مي‌شود و در اثر سرعت زیاد به صورت دینامیکی فشرده می‌شود

(برگرفته از  کتاب تونل سازی جلد چهارم نوشته حسن مدنی

شاتکریت امروزه در دنیا به دو صورت مورد استفاده قرار می گیرد .

  1. شاتکریت مخلوط خشک Dry Mix Shotcrete

  2. شاتکریت مخلوط تر Wet Mix Shotcrete

 

الیاف فلزی

 مفهوم استفاده از الیاف جهت تقویت و مقاوم سازی بتن، مفهوم تازه ای نیست و به دوران بسیار قدیم و هنگامی که از موی اسب و کاه در ملات و آجرهای گلی استفاده می شد ، باز می گردد. ولی امروزه و از 60 سال پیش به این سو ، استفاده از الیاف به خصوص الیاف فلزی به موضوع قابل توجهی برای متخصصان در مسلح کردن بتن در آمده است.

افزودن الیاف در بتن، موجب تقویت ویژگیها و خواص بتن می شود که موارد زیر را شامل می شود:

  • مقاومت در برابر ایجاد ترک در زمان خشک شدن.
  • مقاومت در برابر تغییرات دما و رطوبت.
  • افزایش مقاومت در برابر فشار، سائیدگی، خوردگی.
  • افزایش مقاومت در برابر خمش، کشش، خستگی در بتن.
  • کاهش نفوذپذیری بتن و میزان تراوش آب از بتن.

در نتیجه شاتکریت حاصل از الیاف فلزی در مقایسه با شاتکریت و وایرمش دارای مزایای زیر می باشد:

  • سرعت اجرای شاتکریت مسلح به الیاف فلزی بیشتر از شاتکریت و وایرمش بوده، در زمان اجرای پروژه صرفه جویی می شود.
  • شاتکریت مسلح به الیاف فلزی در برابر ریزش ایمنی بیشتری دارد.
  • پرت شاتکریت مسلح به الیاف فلزی کمتراز شاتکریت و وایرمش است.
  • شاتکریت مسلح به الیاف فلزی می تواند با ضخامت کمتر و مقاومت بسیار بالاتر انجام پذیرد.
  • در شاتکریت مسلح به الیاف فلزی از افراد و هزینه کمتری نسبت به شاتکریت و وایرمش استفاده می شود.
  • شرکت تجهیز تونل جوان آمادگی ارائه انواع فایبرهای فلزی مخصوص شاتکریت تر و خشک را دارد.

انواع دستگاه های شاتکریت

در طول سالیان گذشته انواع دستگاههای شاتکریت مورد استفاده مهندسان و تکنسین های این صنعت قرار گرفته که از جمله آنها می توان به دستگاهایی با دو مخزن مجزا که به همدیگر متصل بوده اند اشاره کرد ، که البته از اولین مدل های دستگاهای شاتکریت محسوب خواهند شد . دستگاهای پیستونی که کوچک شده پمپ های بتن موجود بوده و نهایتاً دستگاهای مجهز به روتور که با جاسازی کپسول های مصالح در جریان هوا به صورت منظم ، جریانی از مصالح و هوا را به سمت سطح هدف هدایت کرده و پس از عبور از مجرای مخصوص و اختلاط با آب ملات پاشی انجام می شود.

 


ورود به سایت

حاضرین در سایت

ما 29 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم